10 februari 2026 – In een tijd waarin wereldwijde spanningen toenemen, we meer lezen over de dreiging van cybercriminaliteit en we van veel landen om ons heen afhankelijk zijn, komt het woord ‘weerbaarheid’ steeds vaker voor. Zo heeft de overheid het over een weerbare samenleving, krijgen we boekjes over noodpakketten toegestuurd en gaat het veel over onze defensie. Maar wat betekent weerbaarheid eigenlijk? En hoe zijn bedrijven in het Botlek-Europoort gebied weerbaar tegen dreigingen? Wij gingen in gesprek met Operationeel Specialist binnen de havenpolitie en Hoofd Bewaken en Beveiligen bij de Nationale Politie, Mirjam Zwiers én Theo Horbach, Operations Manager bij Air Products.

Wat betekent ‘weerbaarheid’

Met weerbaarheid bedoelen we dat er is nagedacht over wat er kan gebeuren en wat de eventuele gevolgen zijn. Mirjam vertelt: “Weerbaarheid begint eigenlijk altijd bij dreiging. Je moet eerst weten of en waar je je tegen wil beschermen. Denk aan terroristische motieven, rechts-extremisme, mogelijke oorlogen, cyberdreigingen, overstromingen of stroomuitval voor een langere periode”. Volgens Mirjam maakt de oorzaak van de gebeurtenis minder uit: “Of een stroomuitval nu door een hack komt of door een technisch probleem: de impact is hetzelfde. En daar moet je op voorbereid zijn. We bekijken de risico’s door het hele Botlek-Europoortgebied en bepalen continu wat er nodig is aan zichtbare en vooral ook onzichtbare maatregelen om voorbereid te zijn op alle mogelijke scenario’s.”

Hoe bereiden bedrijven zich voor op de verschillende dreigingen?

Theo Horbach vertelt het vanuit zijn perspectief: “Wij kijken als bedrijf vooral naar de gevolgen. Wat gebeurt er als er geen stroom is? Of als een proces stilvalt? De overheid kijkt meer naar dreigingen, wij naar gevolgen. En pas dan ga je nadenken over maatregelen.” In industriële gebieden, zoals de haven, speelt afhankelijkheid een grote rol. Hij vervolgt: “Veel bedrijven zijn van elkaar afhankelijk. Dat maakt de impact groter. En toch vervallen we vaak in aannames: dat stroom er altijd is, of dat grondstoffen wel geleverd blijven worden. Door deze aannames, voelt een gevolg van een mogelijk probleem vaak ver weg”.

Oefenen als kernwoord

Weerbaarheid bestaat nooit uit één maatregel. Het gaat om lagen: technische systemen, fysieke beveiliging én menselijk gedrag. Theo: “Net als bij stroomvoorziening. We hebben meerdere aansluitingen, noodaggregaten en zelfs dieselgeneratoren voor kritieke systemen. Niet voor de airco op kantoor, maar wel voor veiligheidssystemen. Alles is gebaseerd op de mate van risico.”

Mirjam benadrukt het belang van oefenen: “Bij politie en brandweer trainen we eindeloos. Dat doen bedrijven nu ook steeds meer. Niet omdat we paniek verwachten, maar juist om stress te verminderen als er daadwerkelijk iets aan de hand is. Doordat je hebt geoefend, reageert je lichaam op de automatische piloot: dit is wat ik ken en wat ik moet doen. En hoe meer we oefenen, hoe meer het die automatische piloot wordt. Zo voorkom je gedoe op het moment dat het écht telt.”

Domino-effect en een betrokken overheid

Bij incidenten wordt vaak gesproken over ‘domino-effecten’. Theo nuanceert dat: “Dat gaat vooral over bedrijven die in een bepaalde straal bij elkaar zitten. Als er iets verdachts gebeurt bij één bedrijf in de straat, is de kans dat het bij de buren ook gebeurd altijd aanwezig.” De overheid speelt hierbij een coördinerende rol. Mirjam deelt: “Wij kijken sectorbreed en maken afwegingen over welke bedrijven maatschappelijk cruciaal zijn. Dat zijn moeilijke keuzes, maar nodig om bij langdurige uitval de rust te bewaren.”

Wat betekent dat voor mij?

De vraag ‘ben ik veilig?’ is volgens Mirjam lastig te beantwoorden. “Veiligheid is een gevoel. Dat verschilt per persoon. Wat we wél kunnen zeggen: iedereen heeft een rol in het gevoel van veiligheid.” Ze verwijst naar de communicatie vanuit de overheid, zoals informatie over noodpakketten. Mirjam vertelt verder: “Dat is niet om mensen bang te maken, maar om je voor te bereiden. En dat doen we alleen als het écht van groot belang is dat burgers dit doen. Wij doen veel als overheid en bedrijven doen veel, maar burgers moeten ook hun steentje bijdragen.” Theo ziet dat alertheid ook bij bedrijven toeneemt: “Medewerkers letten meer op afwijkend gedrag, melden sneller iets. Niet uit angst, maar uit bewustzijn. Dat helpt echt.”

We doen het samen

De rode draad in het gesprek is duidelijk: weerbaarheid is niet alleen aan een bedrijf of aan de overheid. Weerbaar zijn tegen gevaar kunnen we alleen als we het samen doen. Mirjam: “We moeten het met elkaar doen. Extra ogen en oren helpen. Zie je iets opvallends? Deel het. Niet vanuit paniek, maar vanuit betrokkenheid.” Theo vult aan: “Het zijn soms kleine dingen die het verschil maken, dus blijf vooral betrokken.”

Weerbaarheid zit niet alleen in hekken op bedrijventerreinen, firewalls of wetten, maar ook in voorbereiding, samenwerking en gezond verstand. Kortom: weerbaar tegen gevaar zijn we samen.